memoramus

STOWARZYSZENIE WSPÓŁPRACY ZE WSCHODEM

facebook_page_plugin

RELACJE Z XV MARSZU ŻYWEJ PAMIĘCI POLSKIEGO SYBIRU  – BIAŁYSTOK 2015

Społeczne Gimnazjum - Dębinka

Sprawozdanie z wyjazdu do Białegostoku 08.11..09.2015r.

Spotkanie z historią: wielokulturowością Podlasia, dziedzictwem magnackiego rodu Branickich herbu Gryf i wreszcie martyrologią Podlasian zsyłanych na przestrzeni wieków w kolejnych falach represji w głąb imperium rosyjskiego a potem sowieckiego.

Lekcja historii: zachwytu nad pięknem polskiego krajobrazu, nauka tolerancji wobec innych nacji i religii, zaduma nad ceną niepodległości.

Wreszcie kulminacja wyjazdu: XV Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru.

Ostatnim punktem naszego programu był uroczysty przemarsz na cześć pamięci Sybiraków zakończony msza świętą. Gdy zjawiliśmy się na miejscu zbiorki, czyli przed pomnikiem Sybiraków był już tam tłum ludzi z tysiąca szkól, szczerze mówiąc byłam pozytywnie zaskoczona tak wysoka frekwencją. Pod pomnikiem wysłuchaliśmy dających do myślenia przemówień w atmosferze spokojnej i dostojnej, co jeszcze lepiej sprzyjało odbiorowi. Następnie ruszyliśmy na przemarsz razem z naszym transparentem na przedzie. Celem przemarszu był kościół, w którym odbyła się już wcześniej wspomniana prze ze mnie msza. Dotarliśmy na nią po nie całej godzinie marszu i zajęliśmy miejsca na trawniku przed świątynią, ponieważ nie było już miejsca w kościele, ale mieliśmy udostępniony telebim do oglądania całej mszy świętej. Uważam, ze najbardziej podniosłym momentem podczas tego dnia był Hymn sybiraków odśpiewany tuz po zakończeniu Eucharystii. Podczas odśpiewywania go czuło się w nim moc: każde słowo miało sens, kryło za sobą czyjąś śmierć i cierpienie, żebyśmy teraz żyli w wolnej Polsce, czyli takiej Polsce jaką mamy dzisiaj. Uroczystości trwały jeszcze do wieczora, ale niestety nie mieliśmy zaszczytu w nich uczestniczyć, gdyż ruszyliśmy w drogę powrotna do Poznania (Patrycja Skowrońska).  

Wyjazd, podobnie jak wszystkie inne przedsięwzięcia podejmowane przez stowarzyszenie Memoramus, w umiejętny sposób rozpalają w młodych ludziach miłość do przeszłości własnego narodu, zachwyt nad jego dziedzictwem, oraz dojrzałą refleksję nad wagą pokoju i wolności. 

Gimnazjum Nr 1 im. H. Cegielskiego

XV MIĘDZYNARODOWY MARSZ POLSKIEGO SYBIRU

8 września 2015r sześcioro uczniów z gimnazjum nr 1 im. H. Cegielskiego wraz z opiekunem P. Karoliną Betką- Śliwińską wybrało się do Białegostoku. Głównym celem wyjazdu był XV Marsz  Żywej Pamięci Polskiego Sybiru, który odbył się w piątek – 11.09.2015 r. Tego dnia kilkanaście tysięcy uczestników marszu z całej Polski i z zza granicy (Litwy, Łotwy, Białorusi, Estonii, Kanady, USA i Australii)  przeszło ulicami stolicy Podlasia i wzięło udział we mszy św. w intencji ofiar Sybiru.

W poprzednich dniach naszego wyjazdu mieliśmy okazję zwiedzić Białystok, który zachwycił nas swoją bogatą i niezwykle ciekawą historią oraz urzekł swym niepowtarzalnym klimatem. Odwiedziliśmy m.in. Muzeum Wojska Polskiego,  Uniwersytet Medyczny i Pałac Branickich. Mieliśmy również okazję zawitać w Kruszynianach, Opinogórze, Tykocinie czy Supraślu- miejscach z tak magiczną atmosferą, że aż żal było wyjeżdżać. W tych niewielkich wioskach i miasteczkach przyglądaliśmy się pracy okolicznych rzemieślników: kowala i garncarza, odwiedziliśmy również Muzeum Ikon, Muzeum Romantyzmu oraz synagogę. W meczecie spotkaliśmy się z Tatarem, który opowiedział nam nieco o tej kulturze i zwyczajach tatarskich. Wszyscy miło wspominamy tę wycieczkę, która była dla nas wyjątkową lekcją historii, okazją do poznania innych kultur jak również możliwością integracji z naszymi rówieśnikami z poznańskich szkół.
Natalia Walachowska
Uczennica kl III a 

Gimnazjum Nr 50 im. Lotnictwa Polskiego

XV Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru (Białystok, 8-11.09.2015)

DZIEŃ PIERWSZY. PODRÓŻ

Wczesnym rankiem 8 września wraz z innymi uczniami z wielkopolskich liceów i gimnazjów, współpracujących ze Stowarzyszeniem „Memoramus” wyjechałyśmy my, uczennice Gimnazjum nr 50 w Poznaniu do Białegostoku. Podróż, zwłaszcza na początku, wydawała się długa i nużąca, a za oknem autokaru wisiały ciężkie, szare chmury. Po kilku godzinach jazdy zatrzymaliśmy się w Opinogórze, gdzie zwiedzaliśmy Muzeum Romantyzmu w ślicznym neogotyckim pałacyku. Trafiliśmy na świetnych przewodników. Szczególnie urzekły nas piękne obrazy, w tym portrety dawnych mieszkańców Opinogóry, rodziny Krasińskich, słynnego hrabiowskiego rodu, z którego wywodził się jeden z naszych romantycznych wieszczów, Zygmunt Krasiński. Dowiedzieliśmy m.in., że wśród licznych eksponatów muzeum najbardziej cennym jest… teczka Napoleona, która trafiła w ręce Kozaków podczas jego kampanii moskiewskiej.

A potem jechaliśmy dalej, aż do Białegostoku.
Gabriela Szulerowicz, IIc

DZIEŃ DRUGI. PODLASIE

Drugiego dnia zwiedzaliśmy Podlasie. Najpierw ‒ Supraśl z największym w Polsce muzeum ikon oraz odbudowaną cerkwią obronna, jedyną taką w Europie. Chyba nigdy wcześniej nie zdarzyło nam się tyle dowiedzieć na temat religii prawosławnej i sztuki pisania ikon!

Następnie ‒ Kruszyniany, stara tatarska wieś. Tu siedząc w skarpetkach na podłodze w meczecie, wysłuchaliśmy z zainteresowaniem (i rozbawieniem!) opowieści mieszkańca wsi, Polaka tatarskiego pochodzenia (jak sam siebie określał), o polskich Tatarach, ich tradycjach, zwyczajach, wierzeniach i wspólnej z nami, Polakami, historii. Na drodze naszego zwiedzania była jeszcze Tatarska Jurta, restauracja serwująca tradycyjne tatarskie potrawy.

Pół godziny później trafiliśmy do Czarnej Wsi Kościelnej, leżącej na Szlaku Rękodzieła Ludowego. Tutaj w pracowni garncarza zobaczyliśmy proces powstawania glinianych garnków, a brodaty kowal, samouk, barwna i oryginalna osobowość, pokazał nam, jak z kawałka metalu powstają dzieła sztuki.

Aleksandra Rekiel, IIb

DZIEŃ TRZECI. BIAŁYSTOK I TYKOCIN

Zwiedzanie zaczęliśmy od miejskiego Pałacu Ślubów, dawnego pałacyku Jana Klemensa Branickiego, hetmana koronnego i wielkiego dobroczyńcy Białegostoku. Potem w Centrum Ludwika Zamenhofa zapoznaliśmy się z multimedialną ekspozycją, poświęconą twórcy języka esperanto. W zamierzeniu Zamenhofa język ten pełnić miał funkcję wspólnego języka dla całego świata. I choć tak się nie stało, to jednak dziś esperanto zna około 300 tysięcy ludzi.

Po krótkim spacerze ulicami Białegostoku, po pobycie w katedrze, udaliśmy się do pięknego dużego pałacu Branickich, w którym obecnie mieści się Uniwersytet Medyczny. Tu zapoznaliśmy się z ekspozycją Muzeum Medycyny.

Następnie w Choroszczy zwiedziliśmy jeszcze letnią rezydencję Branickich, a w drugiej połowie dnia byliśmy w Tykocinie, gdzie w programie zwiedzania był kościół, plac z pomnikiem Czarnieckiego (o którym śpiewamy w hymnie i który był jednym z właścicieli miasta), muzeum Narwi, synagoga i muzeum regionalne! A wieczorem w Białymstoku zwiedzaliśmy Muzeum Wojska, które m.in. przygotowało wystawę „Nowe zniewolenie”, nawiązującą do tegorocznego hasła Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru ‒ „Koniec wojny, nowe zniewolenie”.

Roksana Sprenger, IIIa

DZIEŃ CZWARTY. MARSZ

Od samego rana w strojach galowych, ze zniczami, wyruszyliśmy na XV Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru. Znicze zapaliliśmy na Cmentarzu Wojskowym i postawiłyśmy je na grobach bohaterów wojny 1920 roku. Marsz rozpoczął się w jednym z białostockich parków, przy Pomniku Katyńskim, gdzie zebranych powitał Prezes Zarządu Głównego Związku Sybiraków, pan Tadeusz Chwiedź. Były przemówienia, składanie kwiatów i zapalanie zniczy oraz błogosławieństwo uczestników Marszu w obrzędzie katolickim, prawosławnym i ewangelicko-augsburskim.

Pochód skierował się do kościoła pw. Ducha Świętego, gdzie wysłuchaliśmy mszy św., celebrowanej przez arcybiskupa diecezji białostockiej.

Było naprawdę bardzo uroczyście i podniośle, tak jak powinno być w chwilach refleksji, gdy oddajemy hołd poległym za ojczyznę…

Julia Kopacz, IIa

IV Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej

Sprawozdanie z wyjazdu na XV Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru

8 września 2015 r. pojechaliśmy na XV Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru 
do Białegostoku, w ramach Stowarzyszenia Współpracy ze Wschodem „Memoramus”. 
W wyjeździe uczestniczyło kilkanaście szkół, które czynnie brały udział w odkrywaniu na nowo historii dotyczącej wywózek polskiej ludności na Sybir, w tym nasza – IV Liceum Ogólnokształcące im. Komisji Edukacji Narodowej w Poznaniu. Wyruszyliśmy o godzinie 6:30 spod Dworca Letniego w Poznaniu.

Miejscem docelowym naszej wycieczki był Białystok. Zakwaterowani zostaliśmy w Domu Studenckim Politechniki Białostockiej „Alfa”. Mieliśmy przyjemność mieszkać w kilkuosobowych pokojach, co sprawiło, że wielu z nas poznało interesujących ludzi, w tym z innych szkół.

W czasie pobytu zwiedziliśmy Muzeum Romantyzmu w Opinogórze, Muzeum Ikon i Cerkiew w Supraślu, meczet i Tatarską Jurtę w Kruszynianach. Mieliśmy przyjemność zobaczyć, jak lepi się garnki i różnego typu ceramiczne wyroby w Czarnej Wsi Kościelnej. W Białymstoku odwiedziliśmy Centrum Zamenhofa, Pałac Branickich wraz z Muzeum Medycyny. Nie zabrakło również synagogi i kompleksu zabudowań miasta w Tykocinie czy też Muzeum Wojska Polskiego w Białymstoku. Zwieńczeniem wyjazdu był udział w XV Międzynarodowym Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru i mszy świętej, poświęconej ofiarom stalinowskich represji.

Wyjazd na Podlasie na pewno zapadnie w naszej pamięci, gdyż mieliśmy okazję uczcić pamięć ofiar wywózek na Sybir, a także szerzyć wśród rówieśników takie wartości jak: szacunek, honor i patriotyzm. Przez te kilka dni mogliśmy poznać kulturę Podlasia, która jest nam daleka, a jednak tak bliska, bo łączy nas jedno – dobro i przyszłość Polski. Warto udać się w tamto miejsce i na własne oczy przyjrzeć się tradycjom, kulturze i obyczajom regionu, przepełnionego optymizmem i prężnie się rozwijającego.

 Julia Soloch i Sebastian Niedzielak, IVLO w Poznaniu

V Liceum Ogólnokształcące im. Klaudyny Potockiej w Poznaniu

Z okazji XV Międzynarodowego Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru mieliśmy możliwość udziału w wyjeździe do Białegostoku. Pierwszego dnia zwiedziliśmy Muzeum Romantyzmu w Opiniogórze. Poznaliśmy tam historię życia Zygmunta Napoleona Krasińskiego. W szczególności naszą uwagę przykuł grobowiec rodziny Krasińskich. W następnym dniach mieliśmy okazję zwiedzać wiele muzeów. Najbardziej spodobało nam się Muzeum Ikon, w którym zgromadzony był ogromny zbiór przepięknych ikon pochodzących z różnych epok. Odwiedziliśmy również meczet, cmentarz tatarski, synagogę oraz cerkiew co przybliżyło nam tradycję i obyczaje innych religii. W samym Białymstoku najbardziej spodobało nam się Muzeum Medycyny oraz Wojska Polskiego, w którym znajdowała się wystawa poświęcona dziejom Polaków zesłanych na Sybir. Najważniejszym punktem wycieczki był udział w Międzynarodowym Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru. Po Marszu uczestniczyliśmy we Mszy świętej oraz udało nam się porozmawiać z Sybiraczką, która opowiedziała nam swoją historię.

Byliśmy bardzo wzruszeni a wspomnienia tego wyjazdu będą nam towarzyszyły bardzo długo.

VII LO im. Dąbrówki

VII Liceum Ogólnokształcące im. Dąbrówki w Poznaniu

XV Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru

W dniach 8-11 września uczniowie VII LO mieli niecodzienną okazję reprezentowania naszej szkoły w XV Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru. Celem wyjazdu nie było jednak tylko uczestnictwo w uroczystym marszu ulicami Białegostoku, lecz także poznanie historii i kultury Podlasia.

Pierwszego dnia, w trakcie pokonywania autokarem kolejnych kilometrów dzielących nas od celu, odwiedziliśmy Muzeum Romantyzmu w Opinogórze. Mieści się ono w dawnym dworze rodu Krasińskich, dzięki czemu w każdym budynku mogliśmy się poczuć niczym podróżnicy w czasie.  Przewodnicy opowiedzieli nam życiorys jednego ze sztandarowych polskich romantyków - Zygmunta Krasińskiego, zaprowadzili nas do krypt oraz zaprezentowali bogatą kolekcję obrazów zgromadzonych przez Muzeum na przestrzeni lat. Kiedy w końcu udało nam się dotrzeć do punktu docelowego, wybraliśmy się na pierwszy wieczorny spacer po Białymstoku. Miasto zachwyciło nas bajkowym wręcz oświetleniem. Podziwialiśmy szczególnie rynek z jego licznymi pomnikami, doskonale zachowaną architektura oraz nietypowym kształtem.

 Drugi dzień spędziliśmy, poznając okolice Białegostoku. Najpierw zwiedziliśmy Muzeum Ikon w Supraślu, w którym mieliśmy okazję zrozumieć zasady pisania tych obrazów. Przewodniczka wtajemniczyła nas w różne rodzaje ikon oraz wyjaśniła, iż pochodzą one głównie z konfiskaty od zatrzymanych przemytników. Następnie podziwialiśmy jedyną zachowaną cerkiew obronną. Mnich będący naszym przewodnikiem opowiedział nam o obrzędach prawosławnych i przedstawił historię świątyni. Następnym punktem były Kruszyniany, w których znajduje się jeden z najsłynniejszych meczetów w Polsce oraz muzułmański cmentarz. Po zwiedzaniu obiektu i wysłuchaniu kilku barwnych anegdot mieliśmy okazję spróbować tradycyjnych drożdżówek przygotowanych w Tatarskiej Jurcie. Ostatnią miejscowością na naszej trasie tamtego dnia była Czarna Wieś Kościelna. W niej najpierw spotkaliśmy się z rzemieślnikiem zajmującym się ceramiką, który na naszych oczach wykonał kilka naczyń z gliny, a później pokazał nam, jak tradycyjnie się je wypala. Następnie odwiedziliśmy lokalnego kowala, który właśnie pracował nad rzeźbą anioła w bardzo charakterystycznym dla niego stylu. Po powrocie do Białegostoku udaliśmy się na kolejny wieczorny spacer po mieście.

Kolejny dzień był dniem muzeów. Najpierw zwiedziliśmy Centrum Zamenhofa, gdzie bardzo dokładnie poznaliśmy życiorys tej wybitnej postaci i nauczyliśmy się kilku podstawowych słów w esperanto. Potem byliśmy w Pałacu Branickich należącym do Uniwersytetu Medycznego. Tam mogliśmy zobaczyć wystawę pokazującą rozwój medycyny na przestrzeni lat. Na wielu osobach ogromne wrażenie zrobiło pomieszczenie z zakonserwowanymi w formalinie organami prezentującymi wady genetyczne. Następnie zatrzymaliśmy się w Choroszczy, w której znajduje się Muzeum Wnętrz Pałacowych umiejscowione w pałacu Branickich. Każdy pokój stanowił przykład zupełnie innego stylu. W jednym dominowały typowo francuskie ozdoby, w innym bardziej orientalne. Poza tym mieliśmy okazję przejść się po bajecznym parku rozciągającym się wokół posiadłości. Kolejnym przystankiem był Tykocin. Tam dokładnie poznaliśmy historię miasta, które kiedyś rozważane było jako kandydat na stolicę Rzeczpospolitej Obojga Narodów. Zwiedziliśmy Kościół Świętej Trójcy, następnie centrum edukacyjne, gdzie wysłuchaliśmy opowieści o lokalnej faunie i florze oraz miejscowym rzemiośle. Zwieńczeniem wycieczki po tym miasteczku okazała się wizyta w zabytkowej synagodze, w której znajduje się teraz Muzeum Kultury Żydowskiej. Poznaliśmy tam dzieje tykocińskiej gminy żydowskiej oraz judaistyczne obrzędy religijne. W Białymstoku odwiedziliśmy jeszcze Muzeum Wojska Polskiego, w którym między innymi zwiedziliśmy wystawę: "Na okrutnej ziemi – losy Polaków zesłanych na Sybir od XVIII w. do 1956 r."

Ostatni dzień był zdecydowanie tym najbardziej godnym zapamiętania. Udział w XV Międzynarodowym Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru rozpoczęliśmy od zapalenia zniczy na grobach ofiar oraz pod ich pomnikiem. Oficjalne uroczystości zainaugurowała wzruszająca opowieść jednego z Sybiraków oraz przemówienia duchownych Kościoła prawosławnego i katolickiego. Mimo wyjątkowo wietrznej pogody, która utrudniała niesienie transparentu, uroczysty marsz był monumentalnym przedsięwzięciem. Nie można było dojrzeć końca pochodu. Uczestnicy spotkali się przy Grobie Nieznanego Sybiraka, gdzie odbyła się msza oraz gdzie mieliśmy okazję wysłuchać przejmujących historii rodaków. Wiele osób nie kryło wzruszenia, szczególnie podczas wykonywania hymnu Sybiraków. Pełni podziwu i szczerych emocji wróciliśmy do autokaru, by wrócić do Poznania.

Wyjazd chyba wszyscy uczestnicy oceniają bardzo pozytywnie. Poza pogłębianiem swojej wiedzy o wschodniej Polsce oraz Sybirze mogliśmy, dzięki wielkiemu zróżnicowaniu szkół, które uczestniczyły w projekcie, poznać kolegów, z którymi dzielimy pasję do historii.

VIII LO im. Adama Mickiewicza

XV Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru

W pierwszych dniach września przedstawiciele społeczności uczniowskiej Ósemki wraz z opiekunem panią profesor Alicją Zimmer uczestniczyli w międzyszkolnej wycieczce na Podlasie. Najważniejszym punktem był  XV Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru, który 11 września po raz kolejny odbył się w Białymstoku.

Ósmego września, wczesnym rankiem spotkaliśmy się na Dworcu Letnim.  Czekaliśmy w niepewności, aby  wyruszyć w drogę na Podlasie. Podczas podróży zatrzymaliśmy się w Muzeum Romantyzmu w Opinogórze. Zwiedzaliśmy dawny majątek rodu Krasińskich.  Dowiedzieliśmy się tam wielu ciekawych rzeczy o jednym z trzech wieszczów, poecie polskiego romantyzmu-  hr. Zygmuncie Krasińskim. Po długiej podróży dotarliśmy do Białegostoku. Po obiadokolacji zakwaterowano nas w Domu Studenckim Politechniki Białostockiej. I tak minął nam dzień pierwszy.

Następnego dnia odwiedziliśmy  klimatyczny i przepiękny Supraśl, gdzie mieliśmy okazję zobaczyć monastyr Zwiastowania Najświętszej Marii Panny i muzeum ikon. Następnie pojechaliśmy do Kruszynian, gdzie poznaliśmy polskich Tatarów. Dowiedzieliśmy się, jakie były ich losy na przestrzeni dziejów, poznaliśmy  ich niektóre zwyczaje i kulturę. Udaliśmy się także na cmentarz muzułmański, różniący się wyglądem od cmentarzy katolickich. Odwiedziliśmy gospodynię Dżanetę, która poczęstowała nas przysmakami kuchni tatarskiej i słodkimi drożdżówkami. Wyczerpani, lecz zafascynowani Podlasiem, wróciliśmy do domu studenckiego, by po obiadokolacji wyruszyć na nocny spacer po Białymstoku.

Kolejnego dnia  po śniadaniu spotkaliśmy się z przewodnikiem w Centrum Zamenhofa, gdzie dowiedzieliśmy się więcej o międzynarodowym języku esperanto. Następnie zwiedzaliśmy Pałac Branickich i Muzeum Medycyny Uniwersytetu Medycznego w Białymstoku. Byliśmy w Choroszczy, gdzie zobaczyliśmy piękny pałac i park, dobra hetmana wielkiego koronnego Jana Branickiego. Potem odwiedziliśmy urokliwy Tykocin, zapoznaliśmy się z historią dwutysięcznego miasta i zwiedziliśmy synagogę. Po posiłku byliśmy w Muzeum Wojska Polskiego, gdzie mogliśmy dokładniej zapoznać się z historią Polskiego Sybiru.

Nadszedł ostatni, najważniejszy dzień. Po śniadaniu rozmawialiśmy ze starszymi paniami, które były na Syberii. Następnie ruszyliśmy na XV Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru. W marszu uczestniczyły tysiące osób, dziesiątki szkół i różnych stowarzyszeń. Wszyscy uczestnicy zmierzali do kościoła na  Mszę Świętą w parafii Ducha Świętego w Białymstoku. Po obiedzie wyruszyliśmy w podróż powrotną do Poznania.

Z perspektywy czasu dostrzegamy, że coraz bardziej cieszymy się przeżytymi chwilami. Zafascynowaliśmy się Podlasiem, żyjącymi tam ludźmi. Doceniamy wagę zdarzenia, w którym uczestniczyliśmy. Mamy nadzieję, że w pamięci młodych przetrwa historia Polskiego Sybiru.

                                                                                                           Dominik Nowicki kl.3a

                                                                                                           VIII LO w Poznaniu

XI LO im. J.W. Zembrzuskich

Udział XI LO z Poznania
w XV Międzynarodowym Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru 08.09.-11.09.2015r.

Podobnie jak w latach poprzednich nasza Szkoła miała zaszczyt uczestniczyć jako przedstawiciele Stowarzyszenia MEMORAMUS w Międzynarodowym Marszu Żywej Pamięci Sybiru w Białymstoku.  

We wtorek 08.09.2015r. o godzinie 6.30. jako pięcioosobowa grupa uczennic z XI LO pod opieką Pani profesor Alicji Łukaszewskiej wyruszyliśmy dwoma autokarami razem z delegacjami z innych szkół z Dworca Letniego w Poznaniu w podróż do Białegostoku. Po kilku godzinach dotarliśmy do Opinogóry, gdzie znajduje się Muzeum Romantyzmu. Na tym pokaźnym terenie parku krajobrazowego udało nam się zwiedzić zameczek, w którym poznaliśmy rozległą historię rodu Krasińskich, a szczególnie Zygmunta Krasińskiego. Następnie udaliśmy się do kaplicy rodowej połączonej z panteonem rodziny, który znajdował się na niewielkim wzniesieniu na skraju parku. Dowiedzieliśmy się o historii budynku, a na koniec poszliśmy do Domu Krasińskich, gdzie mogliśmy podziwiać liczne dzieła malarskie. Wróciliśmy do autokaru i w Białymstoku byliśmy w godzinach wieczornych. Zakwaterowaliśmy się w Domu Studenckim ‘’Alfa’’ Politechniki Białostockiej, a następnie czekał na nas obiad i spacer po mieście. 

Drugiego dnia udaliśmy się do Muzeum Ikon w Supraślu. Nowoczesne muzeum pełne animacji zachwyciło wszystkich zwiedzających. Bardzo stare ikony zachowane we wspaniałym stanie olśniewały swoim pięknem. Następnym punktem dnia były Kruszyniany, gdzie odbyliśmy spotkanie w meczecie z Tatarem, który opowiadał nam na czym polega polski islam w połączeniu z kulturą tatarską. W Tatarskiej Jurcie mieliśmy możliwość skosztowania tradycyjnych wschodnich dań. W Czarnej Wsi Kościelnej wędrując Szlakiem Rękodzieła Ludowego spotkaliśmy się z Panem Mieczysławem Hulewiczem kowalem-poetą, który przybliżył nam kowalski fach i opowiedział wiele ciekawych historii.

Dzień trzeci rozpoczęliśmy od odwiedzenia Centrum im. Ludwika Zamenhofa, gdzie mieliśmy zajęcia z przewodnikiem, który przybliżył nam nieco historię twórcy języka esperanto, w międzyczasie oprowadzając nas po interaktywnych salach. Następnie udaliśmy się do Pałacu Branickich w Białymstoku, przed którym znajduje się piękny ogród francuski, gdzie stoją wspaniałe rzeźby i rosną rozmaite kwiaty. Sam pałac, określany jako „Wersal Podlasia” został wybudowany w stylu barokowym i robi niemałe wrażenie. Najbardziej wystawna sala w rezydencji to Aula Magna, którą mogliśmy zobaczyć na własne oczy. Obok pałacu znajduje się Muzeum Historii Medycyny i Farmacji,  gdzie dowiedzieliśmy się w jaki sposób i jakimi narzędziami leczono ludzi w przeszłości. Przechodziliśmy przez sale tematyczne, takie jak gabinet okulistyczny, stomatologiczny, szpital polowy. Pokazano nam również jak wyglądała dawniej apteka oraz przykłady chorób, które mogą dotknąć naszego organizmu.

Kontynuując wątek Branickich pojechaliśmy do Choroszczy, gdzie znajduje się ich letnia rezydencja, a w niej Muzeum Wnętrz Pałacowych. Zobaczyliśmy tam wiele rozmaitych przykładów mebli i wyrobów rzemiosła artystycznego z XVIII i XIX wieku, poznaliśmy historię i obyczaje właścicieli rezydencji a także kulturę tej epoki.

Ostatnim punktem wycieczki była urokliwa miejscowość Tykocin nad Narwią, gdzie jest całe mnóstwo zabytków, jak na przykład Kościół Świętej Trójcy, typowy dla epoki barokowej, z mnóstwem złotych zdobień i barwnych portretów świętych. Na rynku stoi pomnik hetmana Stefana Czarnieckiego, którego berło było rekonstruowane już kilka razy. Lecz głównym naszym celem była synagoga żydowska, jedna z najstarszych w Polsce i druga co do wielkości. Zapoznano nas tam z obyczajami i obrzędami Żydów oraz opowiedziano nam ich historię w tym małym miasteczku. Po powrocie do Białegostoku wieczorem zwiedziliśmy Muzeum Wojska Polskiego, po czym chętni uczniowie wraz z opiekunami udali się na spacer po mieście.

Ze wszystkich dni, które spędziliśmy w Białymstoku to właśnie ostatni był najważniejszy. Wtedy to miał miejsce XV Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru. Była to zarówno atrakcja jak i cel naszej dalekiej podróży. Ubrani w stroje galowe po śniadaniu o godzinie 10:00 zebraliśmy się pod Pomnikiem Katyńskim. Po przemowie prezydenta miasta ruszył uroczysty pochód prowadzony przez dźwięczną muzykę orkiestry. Podejmując się udziału w tym projekcie edukacyjnym nie spodziewaliśmy się tak wielkiej celebracji tego Marszu. Zaskoczeniem dla nas była liczba osób biorących w nim udział. Nikt nie spodziewał się ponad 13 tysięcy uczestników. W pochodzie można było spotkać potomków Sybiraków, którzy chętnie odpowiadali na zadawane im pytania oraz dzielili się wspomnieniami. Uwieńczeniem Marszu była Msza święta celebrowana w kościele Ducha Świętego, podczas której modliliśmy się za Polaków, którzy z zesłania na Sybir nie wrócili. Na zakończenie uroczystości został odegrany Hymn Sybiraków, po wysłuchaniu którego udaliśmy się do autokarów, żeby wyruszyć w drogę powrotną do Poznania.

Wyjazd do Białegostoku uświadomił nam jak ciekawa pod względem zróżnicowania kulturowo - religijnego może być Polska. Natomiast udział w Marszu pobudził w nas poczucie przynależności do naszego kraju i  zachęcił do jeszcze bardziej wnikliwego poznawania naszej bogatej, ale również tragicznej historii.
Łucja Banaszyńska
Władysława Czerwińska
Klaudia Daszkiewicz
Justyna Saukens
Kamila Zakrzewska

XIV LO im. Kazimierza Wielkiego

XV Międzynarodowy Marsz Żywej Pamięci Polskiego Sybiru był dla mnie ogromnym przeżyciem i manifestacją prawdziwego patriotyzmu. Marsz zakończył się przy Grobie Nieznanego Sybiraka i w pobliskim kościele mieliśmy okazję zwiedzić Muzeum Sybiraków. Tam największe wrażenie wywierają zgromadzone pamiątki. Mnie szczególnie poruszył  miś - dziecięca zabawka, teraz już wypłowiała i nie najpiękniejsza. Miś, który był  niemym świadkiem dramatycznej podróży na Sybir. Miś, który boleśnie uzmysławia, że na Sybir wędrowały całe rodziny. I jeszcze jedna pamiątka: dziecięcy kaftanik uszyty w łagrze przez troskliwą mamę. Tego nie da się zapomnieć...

XX LO im. K. I. Gałczyńskiego

Grupa wielkopolskiej młodzieży od 3 do 6 września 2013 r. wzięła udział w XIII Międzynarodowym Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru w Białymstoku. Sam wyjazd dofinansowany został przez Stowarzyszenie Współpracy ze Wschodem „Memoramus” i obejmował nie tylko udział w marszu, ale także bogaty plan zwiedzania Podlasia. W czasie kilkudniowego pobytu mieliśmy okazję zobaczyć ważne świadectwa wieloreligijnej i wielokulturowej historii regionu.

     Zwiedzanie rozpoczęliśmy od synagogi w Tykocinie, która jest drugą, pod względem wielkości, najstarszą synagogą w Polsce. W muzeum zgromadzono wiele przedmiotów ściśle związanych z kulturą żydowską. Mogliśmy przyglądać się m.in. zabytkowym zwojom Tory. Na ścianach głównej sali namalowane zostały fragmenty hebrajskich modlitw – dzięki czemu modlący się w słabym świetle nie potrzebowali modlitewników. Co roku do Tykocina w okresie wiosennym przyjeżdża mnóstwo turystów z Izraela, miasto to słynie bowiem z architektury typowej dla żydowskiego sztetla.

     Następnie przemaszerowaliśmy ulicami Tykocina do kościoła p.w. Świętej Trójcy. Jest to kościół zbudowany w stylu późnobarokowym, ołtarz zaś wzniesiony został w stylu rokokowym – jest pozłacany i bogato zdobiony. Na balkonie chóralnym znajdują się rokokowe organy, a na ścianach, przy wejściu do kościoła, wiszą portrety Jana Klemensa i Izabeli Branickich.

     Po zwiedzaniu zabytków Tykocina, wybraliśmy się do Choroszczy, gdzie mieliśmy okazję zobaczyć przepiękny park i pałac Branickich. Dziś mieści się tam Muzeum Wnętrz Pałacowych ze zdumiewającą stałą ekspozycją wnętrz z XVIII i XIX wieku. Muzeum gromadzi także eksponaty i dokumenty związane z historią pałacu i jego właścicieli oraz meble i wyroby rzemiosła artystycznego.

W samym Białymstoku odwiedziliśmy m.in. Pałac Branickich, Muzeum Wojska i bardzo interesujące Centrum im. Ludwika Zamenhofa (miejską instytucję kulturową, mieszczącą się w kamienicy, która w 2008 roku została włączona do Dziedzictwa Szlaku Żydowskiego), gdzie obejrzeliśmy multimedialną wystawę pt. „Białystok młodego Zamenhofa”. Centrum zostało poświęcone w dużej mierze językowi esperanto, wszak jest ono pierwszą biblioteką w Polsce ze zbiorami w tym właśnie języku.

     Kolejnego dnia wybraliśmy się do Supraśla, gdzie mieliśmy okazję obejrzeć Cerkiew Zwiastowania Najświętszej Maryi Panny. Kompleks cerkiewny obejmuje również muzeum ikon, seminarium prawosławne, dzwonnicę z pięknymi dzwonami i ogrody. Dowiedzieliśmy się, że prawosławna świątynia była cerkwią obronną (dekoracyjne szczyty wraz okazałą kopułą kryją system strzelnic obronnych), która jednak nie oparła się niemieckiemu barbarzyństwu i została w czasie II wojny światowej wysadzona. Tylko dzięki hojności sponsorów cerkiew może być dziś ponownie atrakcją turystyczną i miejscem modlitwy w Supraślu. Natomiast wystawa w muzeum ikon nie ma tradycyjnego „galeryjnego” charakteru. Jest to nowocześnie urządzony obiekt, z bogatymi zbiorami i multimedialnym projektem, przybliżającym proces powstawania świętych obrazów oraz ich symbolikę.

     Przedostatniego dnia naszego pobytu na Podlasiu zwiedzaliśmy m.in. wioskę Tatarów – Kruszyniany, której największą atrakcją jest zabytkowy, zbudowany w XVIII wieku meczet. Jest to niewielka, drewniana świątynia zbudowana na planie prostokąta, od strony północnej ozdobiona dwiema wieżyczkami zwieńczonymi hełmami i półksiężycami.

     6 września 2013 r. poznańska młodzież wzięła udział w marszu upamiętniającym ofiary wywózek na Wschód. W tym roku marsz upamiętniał aż cztery, ważne dla Sybiraków, rocznice: 150. rocznicę wybuchu powstania styczniowego, 85. rocznicę powstania Związku Sybiraków, 70. rocznicę bitwy pod Lenino oraz 25-lecie reaktywowania Związku Sybiraków. Główną częścią piątkowych obchodów był przemarsz ulicami Białegostoku spod Pomnika Katyńskiego do kościoła p.w. Ducha Świętego. W czasie uroczystości zostały odczytane również okolicznościowe listy, m.in. prezydenta RP Bronisława Komorowskiego. Na początku przemarszu można było złożyć kwiaty i zapalić znicze pod Pomnikiem Katyńskim, oddając cześć poległym. Marsz przebiegał spokojnie, wszyscy zdawali sobie sprawę, po co biorą w nim udział, młodzież uświadomiła sobie, co musiały przeżywać rodziny wywiezione na Sybir czy Kazachstanu.

N. Domagała, A. Frąckowiak, J. Madalińska, I. Priefer, K. Sobczak z opiekunem M. Lecińskim z XXLO w Poznaniu

XXV LO Im. Generałowej Jadwigi Zamoyskiej

REFLEKSJE UCZESTNIKÓW XV MARSZU PAMIĘCI W BIAŁYMSTOKU

"Wyjazd do Białegostoku był dla mnie okazją do poznania autentycznych historii ludzi, którzy przeżyli to, co wydaje się nam niemożliwe. Niezapomnianym doświadczeniem okazało się słuchanie ich wspomnień sprzed kilkudziesięciu lat. Dzięki temu doświadczeniu zrozumiałam, że oprócz tego, aby jak najlepiej przeżyć dzień dzisiejszy, trzeba pamiętać również o tym, co stało się kiedyś." 
Zuzanna Prentka, kl. 2a

„Wielu ludzi nie ma pojecia, jak wielki wpływ na osobowość na znajomość własnej historii. Spotkanie z bohaterami ( Sybirakami) ukazało mi wartość słowa wolność  oraz jak okrutna była wówczas sytuacja polskiego narodu. Jest to jedna z chwil, która na zawsze pozostanie w mojej pamięci.”
Daria Chlebowska, kl. 2a


„Głównym celem wrześniowego wyjazdu do Białegostoku było uczestniczenie w XV Międzynarodowym Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru, upamiętniającym sowieckie wywózki na Wschód. Uroczystość rozpoczął przemarsz ulicami Białegostoku, od Pomnika Katyńskiego do kościoła Świętego Ducha, gdzie odprawiona została Msza. Ogromne wrażenie wywarła na mnie rozmowa z Sybiraczką, bezpośrednia styczność z historią. Przeżycia i wspomnienia, które mogliśmy usłyszeć, były niesamowite i jednocześnie przygnębiające, uświadamiające w jak trudnej sytuacji znaleźli się nasi rodacy. Życie w ciągłym strachu, przepełnione śmiercią, bólem i tęsknotą. Z wielkim szacunkiem i podziwem myślę o historii Sybiraków, wyjazd był idealnym momentem, aby oddać hołd zmarłym i upamiętnić brutalną przeszłość. Ponadto wycieczka obejmowała zwiedzanie Podlasia, całość miała wyjątkową (pod względem merytorycznym i emocjonalnym) oprawę. Każdy młody Polak ma obowiązek poznawanie swojej przeszłości, historii, która jest ważnym aspektem w życiu człowieka.”
Joanna Dolska, kl. 3a


„Dnia 8 wrzesnia 2015 roku 7-osobowa grupa z naszej szkoły wyruszyła na wycieczkę do Białegostoku, wraz z innymi osobami z różnych szkół z Poznania. Widzieliśmy wiele ciekawych miejsc, miast, muzeów oraz świątyń. Każdego dnia wyruszaliśmy wcześnie rano i wracaliśmy wieczorem. Organizatorzy przygotowali dla nas bardzo napięty plan zwiedzania, co mi się bardzo podobało, ponieważ aktywnie spędzaliśmy każdą godzinę. Ostatniego dnia pobytu w Białymstoku mieliśmy okazję brać udział w  XV Międzynarodowym Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru. Było to dla mnie bardzo emocjonujące przeżycie, ponieważ mieliśmy okazję spotkać świadków sowieckich wywózek na Wschód, ludzi, którzy to przeżyli. Bardzo długo myślałam o nich i razem z moją przyjaciółką, która również brała udział w tym wyjeździe i uznałyśmy, że każda osoba w naszym wieku powinna znać prawdę historyczną.”
Marta Mierzejewska, kl. 3a


„Bardzo pozytywnie oceniam wyjazd – zarówno pod względem atmosfery, jak i kwestii edukacyjnej. Organizatorzy zadbali, aby czas spędzony na Ziemi Podlaskiej był czasem poświęconym na przybliżenie historii i kultur, które od wieków mieszały się na tym terenie związanym z kresami wschodnimi Rzeczypospolitej. Na własne oczy mogliśmy zobaczyć miejsce, gdzie zderza się Wschód z Zachodem. Kultywowanie pamięci o Sybirakach – ludziach, którzy zostali wywiezieni na nieludzką ziemię tylko dlatego, że byli Polakami – jest obowiązkiem nas, młodego pokolenia.
Mikołaj Kopański, kl. 3b


„Uważam, że taki wyjazd jak ten, w którym miałem przyjemność uczestniczyć, ma na celu coś zupełnie odmiennego niż to, co dostajemy w szkole. To znaczy: szkoła karmi nas ,,suchą historią" faktami, zdarzeniami i datami, podczas gdy udział w Marszu Żywej Pamięci daje nam ,,żywą historię" przekazywaną nam przez osoby, które nie tylko były obserwatorami, ale i uczestnikami zdarzeń. Jest czymś, co zostaje w człowieku dużo dłużej niż data i wydarzenie.”
Dawid Michalak, kl. 3b

ZSE Nr 1 im. H. Zygalskiego

„Odeszli zabrani przemocą, z uścisków domowych pieleszy.
We łzach powiezieni gdzieś nocą, może ich podróż ucieszy.
Stłoczeni w ciemnościach wagonów, jak sople zawisłe w powietrzu,
W tę otchłań nieludzką rzuceni, przez tych bez serc i sumienia.
I w tajgach, w pustkowiu, wśród mrozu, ciosali swoje przetrwanie,
By pamięć ponieść o sobie i o tych co nie przetrwali”.
Ks. Łukasz Krzanowski MS - Syberyjskie Anioły


W dniach 8-11 września siedmioosobowa reprezentacja ZSE Nr 1 uczestniczyła w wyjeździe do Białegostoku zorganizowanym przez Stowarzyszenie Współpracy ze Wschodem MEMORAMUS. Głównym celem wyjazdu na Podlasie był udział w XV Międzynarodowym Marszu Żywej Pamięci Polskiego Sybiru. Jak co roku we wrześniu, nad rzeką Białą, spotkało się kilkanaście tysięcy osób z kraju i zagranicy, by oddać hołd ofiarom masowych wywózek i stalinowskich represji. Również uczniowie naszej szkoły uczestnicząc w marszu i modlitwie przy Grobie Nieznanego Sybiraka uczcili godnie pamięć wszystkich tych, którzy pokonali szlak syberyjskiej tułaczki i doświadczyli tzw. „Golgoty Wschodu”. Motto spotkania brzmiało "Koniec wojny - nowe zniewolenie", ponieważ dla zesłańców powrót do kraju oznaczał kolejne trudności i prześladowania. Młodzież miała okazja porozmawiać z przybyłymi do Białegostoku przedstawicielami Związku Sybiraków, odbierając tym samym niezwykle ciekawą i poruszającą lekcję historii. Poza udziałem w uroczystości, nasi uczniowie zwiedzili miasto, na terenie którego przez wieki żyli wspólnie ludzie różnych kultur, wyznań i narodowości. Sąsiedztwo Białorusi, Litwy i Rosji oraz karty historii ukształtowały specyficzny charakter Białegostoku. W czasie pobytu na wschodzie Polski młodzież odwiedziła Centrum Zamenhofa, który stworzył międzynarodowy język esperanto, Muzeum Medycyny z Pałacem Branickich oraz Muzeum Wojska Polskiego w wystawą "Na okrutnej ziemi – losy Polaków zesłanych na Sybir od XVIII w. do 1956 r.". Poza tym odbyła wycieczkę do Muzeum Romantyzmu w Opinogórze, Muzeum Wnętrz Pałacowych w Choroszczy i spacer po Tykocinie z oryginalną synagogą, w której obecnie znajduje się Muzeum Kultury Żydowskiej. Uczniowie skorzystali również z możliwości zwiedzenia cerkwi i Muzeum Ikon w Supraślu, meczetu i Tatarskiej Jurty w wiosce Kruszyniany oraz pracowni rękodzieła ludowego w Czarnej Wsi Kościelnej.